Wakacje kredytowe – jak działa zawieszenie spłaty rat kredytu hipotecznego?

Marek Brocki - .

Jedną z częstych opcji oferty kredytów hipotecznych jest możliwość zawieszenie spłaty rat. Wakacje kredytowe, bo o nich mowa stanowią formę zabezpieczenia sytuacji kredytobiorcy na wypadek niespodziewanego załamania sytuacji finansowej lub chwilowych problemów z płynnością. Dzięki przerwie od spłaty zobowiązania możemy uniknąć problemów związanych z rosnącymi zaległościami. Zamiast więc w okresie przejściowych problemów z finansami narażać się na nieterminową spłatę, warto złożyć wniosek o wakacje kredytowe.

wakacje kredytowe

Wakacje kredytowe – na czym polega zawieszenie spłaty rat?


Wakacje kredytowe polegają na zawieszeniu spłaty rat na określony okres. Może on trwać, w zależności od ustaleń zawartych w umowie, od miesiąca do nawet pół roku. Jest to dobra opcja dla osób, których budżet domowy nie dopina się przez chwilowe problemy finansowe. To także ratunek dla kredytobiorców, których spotkała sytuacja losowa mająca wpływ na płynność finansową. Dzięki wstrzymaniu spłaty rat kredytu hipotecznego klient ma czas, by poprawić swoją sytuację lub zareagować na niespodziewane okoliczności np. utratę pracy, czy chorobę.

Wakacje kredytowe mogą mieć postać zawieszenia spłaty całych rat, czyli zarówno części kapitałowej, jak i odsetkowej lub jedynie kapitałowej. Musimy pamiętać, że zawieszenie płatności rat w żadnym wypadku nie oznacza ich umorzenia, a zaległości trzeba będzie uregulować. Może się to odbyć poprzez podniesienie wysokości kolejnych rat lub wydłużenie okresu kredytowania. W związku z tym klient decydujący się na złożenie wniosku o wakacje kredytowe musi liczyć się ze wzrostem całkowitego kosztu kredytu.

Jakie są korzyści z wakacji kredytowych?

Głównym celem istnienia wakacji kredytowych jest uchronienie kredytobiorcy przed popadnięciem w stan pogłębiającego się zadłużenia, które może być wynikiem wielu czynników, w tym przede wszystkim takich, na które klient nie ma wpływu lub które są wynikiem zdarzeń losowych. W związku z tym przerwa w konieczności spłacania rat może okazać się ratunkiem dla takich osób.

W czasie wakacji kredytowych klient będzie mógł podjąć działania prowadzące do unormowania swojej sytuacji finansowej. Zawieszenie spłaty pozwoli także uniknąć konsekwencji wynikających z nieuregulowania comiesięcznej płatności. Wakacje kredytowe to przede wszystkim opcja dla osób borykających się z problemami o charakterze przejściowym, w tym kredytobiorcami, których dochód zmalał np. z powodu redukcji etatów.

Czy z zawieszeniem spłaty rat wiąże się ryzyko?

Oprócz korzyści z wakacji kredytowych, którymi z pewnością są możliwość uniknięcia zadłużenia oraz czas na przywrócenie równowagi domowym finansom, należy spojrzeć również na wady tego rozwiązania. Po zakończeniu wakacji kredytowych musimy liczyć się z podwyższeniem kolejnych rat albo wydłużeniem okresu spłaty kredytu.

Zawieszenie comiesięcznych płatności nie uchroni nas przed ich spłatą w przyszłości i stanowi jedynie odroczenie. Jeżeli więc czas, w którym klient był zwolniony z obowiązku uiszczania rat, nie wystarczy na poprawienie sytuacji finansowej, konieczne jest szukanie innych, skutecznych rozwiązań. Jednym z nich może być zmiana warunków spłaty zobowiązania, czyli restrukturyzacja kredytu. Jeszcze jedną wadą korzystania z wakacji kredytowych jest brak realnej możliwości zaciągnięcia kolejnych zobowiązań np. pożyczki gotówkowej. Fakt, że kredytobiorca wnioskuje o zawieszenie spłat kredytu, jest traktowane przez inne banki jako oznaka problemów finansowych, co stawia potencjalnego klienta na przegranej pozycji.

Wakacje kredytowe, czy karencja w spłacie kredytu?

Wakacje kredytowe najczęściej przybierają formę zawieszenia spłat raty kapitałowo-odsetkowej. W przypadku karencji mamy do czynienia z czasowym odroczeniem spłaty kapitału. Pomimo że obie instytucje są do siebie bardzo podobne, istnieją pomiędzy nimi także inne różnice.

Odroczenie spłaty rat kredytu na wniosek kredytobiorcy o udzielenie wakacji ma charakter krótkotrwały i trwa zazwyczaj maksymalnie do 6 miesięcy. Jeżeli chodzi o instytucję karencji, może być ona przyznana nawet na okres 36 miesięcy, a kredytobiorca może z niej skorzystać już na początku spłacania zobowiązania. Dzieje się tak szczególnie w przypadkach, gdy kredyt hipoteczny jest sposobem na sfinansowanie budowy domu lub zakup mieszkania od dewelopera, który rozpoczyna budowę. Kredytobiorcy mają wówczas możliwość spłacania samych odsetek, bez części kapitałowej.

Ile razy można skorzystać z wakacji kredytowych i ile czasu trwa zawieszenie spłaty rat?

O udzielenie wakacji kredytowych klient danego banku może ubiegać się tyle razy, ile ustalono w umowie kredytowej lub tyle razy ile przewiduje polityka baku odnośnie do danej oferty. Opcja ta może więc dotyczyć wszystkich kredytobiorców lub odnosić się indywidualnie do konkretnego kredytobiorcy.

Najczęściej banki przewidują możliwość jednokrotnego skorzystania z wakacji kredytowych w ciągu roku. Okres ten może trwać od miesiąca do pół roku. Biorąc jednak pod uwagę specjalne zasady, które obowiązywały w związku z pandemią, klienci, którzy korzystali z kredytów i po 13 marca 2020 roku utracili dochody lub pracę, mogli dodatkowo wykorzystać wakacje od kredytu trwające 3 miesiące.

Przykładowo, jeżeli klient skorzystał z zawieszenia rat na 6 miesięcy na podstawie umowy z bankiem i dodatkowo wykorzystał wakacje ustawowe, mógł łącznie liczyć na 9 miesięcy bez spłacania zobowiązania. Wakacje ustawowe miały charakter jednorazowy i nie można było z nich skorzystać ponownie.

Odmowa banku w sprawie udzielenia wakacji kredytowych

Jeżeli chodzi o wakacje kredytowe ustanowione ustawowo, bank nie miał możliwości odmowy ich udzielenia kredytobiorcy, który spełniał wszystkie wymagane prawem warunki. Jeżeli natomiast mowa o zawieszeniu rat jako usłudze udzielanej przez bank, ma on prawo w niektórych przypadkach udzielić odpowiedzi odmownej.

Dzieje się tak w szczególności w przypadku, gdy kredytobiorca w swojej dotychczasowej historii spłat miał zaległości i trudności z terminowymi spłatami. Ponadto banki odmawiają wakacji kredytowych osobom, które już z nich skorzystały oraz klientom, wobec których toczy się postępowanie komornicze. Ponadto decyzja ma charakter odmowny w przypadku, gdy umowa kredytowa nie przewiduje takiej możliwości, na co klient przystał, podpisując takie warunki.

Warunki uzyskania wakacji kredytowych

Odnosząc się do warunków wakacji kredytowych o charakterze ustawowym, mogli z nich skorzystać klienci banków, którzy w wyniku pandemii koronawirusa zostali pozbawieni głównego źródła dochodów, co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia wywiązania się ze zobowiązań. Aby skorzystać z takiej opcji, wystarczyło oświadczenie.

Zawieszenie rat na standardowych warunkach z kolei wymaga spełnienia kilku zasad. Aby kredytobiorca miał realną szansę na udzielenie wakacji kredytowych, musi przede wszystkim:

  • terminowo dokonywać spłat comiesięcznych rat kredytu,
  • mieć nienaganną historię kredytową;
  • unikać zaległości w spłatach rat kredytu;
  • złożyć stosowny wniosek wraz z uzasadnieniem zawieszenia spłaty rat.

Niektóre z banków mogą wymagać od klienta, by przed wniesieniem wniosku o wakacje kredytowe, spłacił on określoną ilość rat oraz uregulował ostatnią z nich zgodnie z obowiązującym harmonogramem spłaty.

Wakacje kredytowe a koszty zawieszenia spłaty rat

Samo złożenie wniosku o zawieszenie spłaty rat kredytu jest w większości banków opcją bezpłatną. Nie oznacza to jednak, że klient nie poniesie żadnych dodatkowych kosztów. Odroczenie spłaty rat wiąże się często z wydłużeniem okresu kredytowania, co w praktyce wiązać się będzie z wydłużeniem czasu korzystania z kapitału. To z kolei wygeneruje dodatkowe odsetki i to właśnie w takim wypadku będzie dodatkowym kosztem, jaki poniesie klient korzystający z wakacji kredytowych. Może również zdarzyć się sytuacja, w której bank pobierze opłatę za opracowanie nowego planu spłaty kredytu.

Jakie są alternatywy dla wakacji kredytowych?

Wakacje kredytowe to okresowe rozwiązanie w przypadku problemów finansowych, z którymi w krótkim czasie jesteśmy sobie w stanie poradzić. Jeżeli trudności z płynnością finansową trwają dłużej i po zakończeniu zawieszenia rat w dalszym ciągu moglibyśmy mieć problemy z ich spłatą, warto pomyśleć nad innymi dostępnymi rozwiązaniami.

Pierwszą z opcji może być wydłużenie okresu spłaty kredytu, co skutkować będzie zmniejszeniem kwoty comiesięcznego zobowiązania. Ogólne koszty wzrosną, jednak raty zmaleją, dzięki czemu nasz domowy budżet będzie mniej obciążony. Inną opcją jest zmiana modelu oprocentowania lub rat. W zależności od sytuacji możemy zdecydować się na stałe oprocentowanie zamiast zmiennego i podobnie raty na równym poziomie zamiast rat malejących.

Jeżeli te rozwiązania również okażą się nieskuteczne, można ubiegać się o kredyt konsolidacyjny, dzięki któremu połączymy aktualne zobowiązania w jedno o niższej racie. Jeżeli uda nam się znaleźć korzystną ofertę kredytową, można rozważyć także refinansowanie kredytu, czyli przeniesienie go do nowego banku.

Rezygnacja z wakacji kredytowych w trakcie ich trwania – czy to możliwe?

Jeżeli decyzja o skorzystaniu z wakacji kredytowych nie została odpowiednio przeanalizowana i okazuje się, że poradzimy sobie bez zawieszenia spłaty rat, warto wycofać się z tego pomysłu, aby nie generować dodatkowych kosztów. Jeżeli złożyliśmy już wniosek i dodatkowo podpisaliśmy niezbędny aneks z bankiem, nic nie stoi na przeszkodzie, by w ciągu 14 dni od zawarcia aneksu odstąpić od jego wykonania. Możemy wówczas wrócić do spłaty na dotychczasowych warunkach. Co więcej, rezygnacja z wakacji kredytowych nie musi być poparta żadnym uzasadnieniem. Musimy jedynie trzymać się terminu.

Wakacje kredytowe i ich wpływ na zdolność kredytową

Wakacje kredytowe w teorii nie powinny w żaden sposób wpłynąć na naszą zdolność kredytową. W praktyce jest jednak różnie. Banki, które udzielają nam możliwości zawieszenia spłaty rat, wysyłają niekiedy raporty do Biura Informacji Kredytowej. Nie zawsze tak się dzieje, gdyż korzystanie z wakacji kredytowych nie powinno być traktowane jako zjawisko negatywne.

Nie zadłużamy się i nie mamy opóźnień w spłacie. Z punktu widzenia banków sprawa może jednak wyglądać inaczej, a wakacje kredytowe traktowane są jako dowód na problemy finansowe kredytobiorcy. Może więc dojść do sytuacji, w której zawieszenie spłaty rat zostanie potraktowane jako powód do odrzucenia wniosku o przyznanie kredytu.